ต้นไม้จะมีชีวิตเจริญงอกงามได้ต้องมีเมล็ดพันธุ์ที่ดีสมบูรณ์ได้รับการปลูกในสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม และการดูแลเอาใจใส่ในรายละเอียด เปรียบเสมือน ชีวิตมนุษย์ที่เกิดและเติบโตด้วยพันธุ์ที่สมบูรณ์ ประกอบกับสิ่งแวดล้อมที่งดงาม ทั้งครอบครัว ชุมชน และการดูแลเอาใจใส่

แต่มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐที่มีสมองส่วนที่สำคัญ คือ “สมองส่วนคิด” ที่เหนือกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ในโลก ฉะนั้นการสร้างมนุษย์ให้สมบูรณ์ จึงไม่ใช่ประกอบด้วยเมล็ดพันธุ์ที่สมบูรณ์หรือสิ่งแวดล้อที่งดงามเพียงอย่างเดียว แต่ประกอบกับการพัฒนาสมองส่วนคิด ให้คิดเป็น ทำเป็น ควบคุมอารมณ์ได้ พร้อมทั้งการสร้างปัญญา และการสร้างมิตรภาพเพื่อใช้ชีวิตอย่างมีความสุขในชุมชน

กระบวนการสร้างเสริมต้นทุนชีวิตจึงเป็นการจัดระบบความปรารถนาดีที่จะเสริมสร้างคุณลักษณะชีวิตให้เข้มแข็ง โดยแบ่งออกเป็นพลัง 5 พลัง ประกอบกัน อันได้แก่ พลังตัวตน พลังครอบครัว พลังชุมชน พลังสร้างปัญญา และพลังเพื่อนและกิจกรรม เพื่อเป็นการวางมาตรฐานประเทศ และนำไปสู่การวางแผนพัฒนาเด็ก เยาวชน และครอบครัว ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์อย่างมีทิศทาง มุ่งสู่การแก้ปัญหาและสร้างสุขภาวะที่ยั่งยืน โดยชุมชนทุกชุมชนมีรูปแบบการสำรวจ วิเคราะห์ วางแผน พัฒนาเด็กและเยาวชนของชุมชนด้วยตนเอง และสร้างระบบติดตามประเมินผลภายใต้การจัดการด้วยทรัพยากรของชุมชนเอง

กระบวนการสร้างเสริมต้นทุนชีวิตจึงเปรียบเหมือน นวัตกรรมสร้างเด็กเพื่ออนาคตของประเทศ ร่วมผนึกกำลังกันต่อสู้กับปัจจัยเสี่ยงมากมาย ช่วยกันจัดทัพความปรารถนาดี เพื่อรับศึกและเรียนรู้ทักษะในการจัดรูปแบบกิจกรรมที่หลากหลายตรงกับปัญหาของชุมชน ด้วยชุมชน และเพื่อชุมชน จนนำไปสู่สุขภาวะที่ยั่งยืนของเด็กและเยาวชนไทย จึงนับเป็นการสร้างอนาคตของประเทศชาติด้วยนั่นเอง

แบบทดสอบต้นทุนชีวิตฉบับกระเป๋า

มาทดสอบต้นทุนชีวิตแบบย่อๆ กันดู…

กติกาง่ายมาก เพียงเพื่อนๆ สำรวจตนเองตามข้อมูลในตารางข้างล่าง แล้วทำเครื่องหมายในช่องคำตอบว่า “ใช่” หรือ “ไม่ใช่” มีทั้งหมด 10 ข้อแบ่งออกเป็น 5 พลัง มาเริ่มกันเลย...

พลังต้นทุนชีวิต	คำถาม	ใช่	ไม่ใช่
พลังครอบครัว	1. ฉัน ได้รับความรักการสนับสนุนที่ดี รวมทั้งมีการพูดจาด้วยถ้อยคำที่ดีๆ ในครอบครัว 2. ฉัน แบ่งเบาภาระและช่วยเหลืองานบ้านเป็นประจำ
พลังตัวตน	3. ฉัน พูดความจริงเสมอ ถึงแม้ว่าบางครั้งมันจะทำได้ยาก 4. ฉัน สามารถควบคุมสถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเองได้ เช่น ควบคุมอารมณ์ได้ดีเมื่อเกิดการโต้เถียง หรือขัดแย้ง
พลังสร้างปัญญา	5. ฉัน อยากเรียนให้ได้ดี ไม่เอาเปรียบและรู้จักแบ่งปันผู้อื่น 6. ฉัน ใฝ่รู้ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมของชุมชน
พลังสร้างชุมชน	7. ฉัน รู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่ในชุมชนของฉัน 8. ฉัน ร่วมทำกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ชุมชนเป็นประจำ
พลังเพื่อนและกิจกรรม	9. ฉัน ได้เล่นกีฬาหรือทำกิจกรรมของชมรมที่ฉันสนใจในสถาบันการศึกษาเป็นประจำ 10. ฉัน ทำกิจกรรมสร้างสรรค์นอกหลักสูตรตามความชอบและพึงพอใจของฉันเอง เช่น ทำงานศิลปะ เล่นดนตรี วาดรูปเป็นประจำ

ไปดูเฉลยกันดีกว่า…คลิกที่นี่เลยจ้า

ที่มา : แผนงานสุขภสวะเด็กและเยาวชน (เด็กพลัส) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.